Yəqin ki, repetitorluq institutunun ləğv edilməli olduğu barədə fikirləri tez-tez eşidirsiniz, çünki bu, məktəbi funksiyasız qoyur. Gəlin, emosiyalardan uzaqlaşıb reallığa baxaq.

 

Repetitorluq bir səbəb deyil, o, nəticədir. Yalan söyləməyən riyaziyyat: 30 vs 1.

 

Sizcə, repetitorla öyrənmək niyə daha səmərəlidir?

 

Cavab sadədir və rəqəmlərdə gizlənib:

 

Məktəbdə: 1 müəllim və 30 (və daha çox) şagird, vaxt isə cəmi 45 dəqiqə. Hər uşağa orta hesabla 1,5 dəqiqə düşür.

 

Repetitorla: 1 müəllim və 1-5 şagird. Fokus fərdi ehtiyaclara, tempə və sinifdə heç kimin fərqinə varmadığı o “boşluqlara” yönəlir.

 

Sinifdə 30 uşaq oturduqda, müəllim fiziki olaraq hər kəsə diqqət ayıra bilmir. O, “qızıl orta” ilə gedir, nəticədə isə fənni yaxşı mənimsəyənlər darıxır.

 

Çətinlik çəkənlər üçün material tamamilə anlaşılan olmur. Bir anlaşılmaz mövzu digərinin üzərinə əlavə olunur... və sonunda uşaq “onsuz da heç nə başa düşmürəm” deyərək oxumaqdan tamamilə əlini üzür.

 

Uşaq niyə repetitora “qaçır”?

 

Məsələ təkcə şagird sayında deyil. Repetitorun yanında uşaq məktəbin çox vaxt verə bilmədiyi şeyləri tapır:

 

Psixoloji rahatlıq: Repetitorun yanında uşaq “axmaq” sual verməkdən qorxmur, çünki orada sinif yoldaşları ona mənasız şərhlər deməyəcəklər.

 

Motivasiya: Özəl müəllim çox vaxt nəticədə daha maraqlı olur, çünki onun reputasiyası birbaşa bu nəticədən asılıdır.

 

Yüklənmiş proqram: Məktəb kurikulumu çox vaxt elə qurulur ki, müəllim uşağa mövzunu anlatmaq əvəzinə, materialı çatdırmaq üçün “yarışmalı” olur.

 

Repetitorluq ləğv edilərsə nə olar?

 

Həqiqət budur ki, repetitorluq bu gün təhsil sistemini tamamilə çökməkdən qoruyan bir “təhlükəsizlik yastığıdır”. Onun qadağan edilməsi məktəbi sağaltmayacaq, əksinə, uşaqların bilik əldə etmək üçün əllərində qalan yeganə dayağı da yox edəcək.

 

Alternativ nədir?

 

Problemin həlli qadağalarda deyil, məktəbin gücləndirilməsindədir:

 

Siniflərdə şagird sayının yarıbayarı azaldılması (və ya fənlər üzrə qruplara bölünmə) – bu, müəllimin hər bir uşağın gözünün içinə baxa bilməsi üçün yeganə yoldur.

 

Müəllimin ləyaqətli əməkhaqqı: Müəllim məktəbdə normal maaş alsa, sağ qalmaq üçün gündə 12 saat işləməyə ehtiyacı qalmaz.

 

Tədris proqramının yenidən nəzərdən keçirilməsi: Daha az əzbərçilik, daha çox dərketmə.

 

Nəticə: Biz repetitorlarla deyil, onların zərurətini yaradan mühitlə mübarizə aparmalıyıq. Məktəb şagirdyönümlü olmayana qədər, repetitor təhsil okeanında yeganə xilasedici halqa olaraq qalacaq.

 

Levan Samadaşvili

Müəllim