“Transparency International” beynəlxalq təşkilatı tərəfindən hər il dərc edilən Korrupsiyanın Qavranılması İndeksi (CPI) qlobal səviyyədə dövlət sektorunda mövcud olan korrupsiyanın qiymətləndirilməsinin ən nüfuzlu indikatorudur.

 

YENİYOL.GE “bm.ge”-yə istinadən xəbər verir ki, indeks dünyanın 180 ölkəsini və ərazisini 0-dan (çox korrupsiyalaşmış) 100-dək (çox təmiz) şkala ilə qiymətləndirir, müstəqil ekspertlərin və biznes sektorunun sorğularına əsaslanır.

 

İndeksin son mövqelərində qərarlaşmış dövlətlər institusional çöküşün ölkəni hansı acınacaqlı nəticələrə gətirib çıxardığını nümayiş etdirir. Reytinqin sonunda yer alan ölkələrin əksəriyyəti illərdir silahlı münaqişələrlə, avtoritar və ya totalitar idarəçiliklə, siyasi qeyri-sabitliklə və qanunun aliliyinin tamamilə mövcud olmaması ilə mübarizə aparır.

 

Bu regionlarda korrupsiyanın təkcə ayrı-ayrı məmurların cinayəti deyil, idarəetmənin sistemli forması (“dövlətin ələ keçirilməsi”) olduğu görünür; burada dövlət resursları dar elita maraqlarına xidmət edir. Bu, iqtisadiyyatın kollapsına, insan hüquqlarının kütləvi şəkildə pozulmasına və həddindən artıq yoxsulluq səviyyəsinə gətirib çıxarır.

 

Korrupsiyanın Qavranılması İndeksinə görə 2025-ci il ən çox korrupsiyalaşmış 10 ölkə:

 

10. Şimali Koreya – 15 xal;

9. Suriya – 15 xal;

8. Nikaraqua – 14 xal;

7. Sudan – 14 xal;

6. Eritreya – 13 xal;

5. Liviya – 13 xal;

4. Yəmən – 13 xal;

3. Venesuela – 10 xal;

2. Somali – 9 xal;

1. Cənubi Sudan – 9 xal.

 

Bunun əksinə olaraq, indeksin başında qərarlaşmış ölkələr güclü demokratik institutların korrupsiyanın minimal səviyyəsini necə təmin etdiyinin qlobal nümunəsini təşkil edir. Bu reytinqin liderlərinin bir neçə ümumi xüsusiyyəti var: qanunun aliliyinin yüksək dərəcəsi, müstəqil məhkəmə sistemi, azad media, hakimiyyət qolları arasında effektiv balans və dövlət idarəçiliyinin tam şəffaflığı.

 

Bu ölkələr sübut edirlər ki, korrupsiyaya qarşı mübarizənin ən effektiv silahı yalnız sərt qanunvericilik deyil, həm də möhkəm institusional mədəniyyət və yüksək ictimai məsuliyyətdir. Dövlətə qarşı ictimai etimadın ən yüksək olduğu və korrupsiya təhlükələrinin minimuma endirildiyi 10 ölkəni təqdim edirik:

 

Korrupsiyanın Qavranılması İndeksinə görə 2025-ci il ən az korrupsiyalaşmış 10 ölkə:

 

10. Almaniya – 77 xal;

9. Niderland – 78 xal;

8. Lüksemburq – 78 xal;

7. İsveçrə – 80 xal;

6. İsveç – 80 xal;

5. Norveç – 81 xal;

4. Yeni Zelandiya – 81 xal;

3. Sinqapur – 84 xal;

2. Finlandiya – 88 xal;

1. Danimarka – 89 xal.

 

Bəs Gürcüstanın xalı neçədir?

 

2025-ci ilin Korrupsiyanın Qavranılması İndeksində Gürcüstanın nəticəsi kəskin şəkildə pisləşib: ölkə 100-dən 50 xal toplayıb, 182 ölkə arasında 56-cı yeri tutub və əvvəlki illə müqayisədə 3 mövqe geriləyib. Tarixi dinamika göstərir ki, 2018-ci ilin pik göstəricisindən (58 xal) sonra ölkədə əvvəlcə staqnasiya, son üç ildə isə kəskin aşağı enmə tendensiyası qeydə alınıb ki, bunun nəticəsində də Gürcüstan son 12 ilin ən aşağı göstəricisinə geri qayıdıb.